2. Кривата Дијана (роман за верижната вина) - Фросина Пармаковска (
Арс Ламина, 2025)
Уште еден прекрасен роман на Пармаковска. Некако се навикнавме со секој нејзин нов роман да кажеме дека е позрел од претходниот и дека Фросина ја крева летвичката погоре и погоре. Но, лично сметам дека „Вишнова хроника“, вториот нејзин, во еден поглед беше ненадминат од наредните - во поглед на емоциите кои ги создава кај читачот. Е па сега „Кривата Дијана“ се доближи многу до него, а можеби дури и го надмина! Да, за мене она што овој роман ми го направи поубав од претходните е токму тоа што во мене изнуди многу емоции. Ме натера да сочувствувам со ликовите, ме разнежни, ме насолзи, ме замисли... Има многу искреност во нејзиното пишување. Ликовите, како и секогаш, ни се блиски, како земени од нашите животи, ги живеат нашите секојдневија, ги сонуваат истите сонови како нас, исправени се пред истите предизвици... Можеби токму тоа е нејзиниот рецепт за успех - мислам дека и сама има кажано дека така ги гради приказните: прво се раѓа ликот, а после околу него се расплеткува приказната.
Има многу длабока философска нишка во „Кривата Дијана“, но таква напишана со едноставен јазик и стил со што може секого да натера на размислување. Не би рекол дека е ова во таа мера роман за вината, како што стои во поднасловот, колку што е роман за простувањето и моќта на простувањето. Само кога ќе простиш некому, можеш вистински да продолжиш понатаму, ослободен од сите планини кои натежнале врз тебе. Но, „Кривата Дијана“ е и роман за нешто што последните години, за жал, стана наше секојдневие - роман за загубата и болката, но не само личната, индивидуална загуба и болка, туку колективната - таква каква што за жал неколкупати не погоди сите нас изминатава деценија. Не може, а да не се прочита меѓу редови тука и за несреќата во дискотеката во Кочани, и за двете автобуски несреќи - кај Ласкарци и во Бугарија. Можеби затоа што и сами сме преживеале се тоа што им се случува на ликовите во романот, толку боли, толку удира на емоции и толку е искрен, реален и добар.
Единствена мала замерка која ја имам за романот е неговиот наслов. „Кривата Дијана“ не само што ми беше misleading, туку и е со некаков пејоративен тон каков што подоцна во романот не најдов (освен, можеби, на едно-две места). Но и да не е во тоа проблемот, сметам дека овој роман не беше воопшто роман за Дијана. За мене таа беше само спореден лик. Романот е многу подлабок и послоевит за да носи наслов на само еден од ликовите. Но како и да е, насловот воопшто не става ни најмала дамка на тоа што го има меѓу кориците. А тука, меѓу кориците, како и во секој роман на Фросина Пармаковска, има цело богатство!
Еден од најдобрите добитници на наградата „Пегаз“ до сега. Чиста ко солза 5/5!