Па каде беше до сега, ајде почни да им објаснуваш на лујџето што е БРИКС+?
Само да знаеш дека долго време се чекаше на таков интелект и сега поклони се и почни!
Ако јас напишам нешто ќе речиш дека не сум објективен па затоа го прашав
кинескиот Deepseek.
(За тие што не знаат - Кина е членка на BRICS)
Прашање: Дали за Македонија BRICS може да биде замена за ЕУ?
Одговор:
Краткиот одговор е: **не, БРИКС во моментов не може да биде вистинска замена за ЕУ за Македонија.** Иако разочарувањето од бавниот пат кон ЕУ ја отвора темата за алтернативи, станува збор за два сосема различни концепта кои нудат различни видови придобивки.
За да ви биде појасно, еве директна споредба на клучните карактеристики:
**ЕУ (Европска Унија)**
* **Природа на организацијата:** Длабоко интегрирана политичка и економска унија со заеднички институции, закони, валута и буџет .
* **Процес на приклучување:** Долгогодишен, строг и транспарентен процес. Кандидатот мора да ги исполни Копенхашките критериуми и да отвори 35 поглавја од преговорите кои опфаќаат реформи во правосудството, борба против корупцијата, функционална пазарна економија итн. .
* **Придобивки од членството:** Пристап до заедничкиот пазар (најголем трговски блок во светот), огромни претпристапни фондови и фондови за кохезија, слобода на движење, правна и институционална стабилност, заштита на правата на граѓаните .
* **Одговорности:** Безусловно спроведување на реформите, усогласување на законите со европското законодавство (acquis communautaire) и почитување на заедничките вредности.
* **Влијание врз Македонија:** ЕУ е далеку најголемиот трговски партнер и донатор. Патот кон ЕУ е катализатор за внатрешни реформи кои водат кон модернизација на државата и општеството .
**БРИКС (Бразил, Русија, Индија, Кина, ЈАР + нови членки)**
* **Природа на организацијата:** Лабава платформа или форум на економските земји во развој. Нема заеднички закони, парламент или обврзувачки договори .
* **Процес на приклучување:** Не постои формален процес. Се станува членка по политичка покана од постоечките членки, без однапред дефинирани критериуми или јавни извештаи за напредокот .
* **Придобивки од членството:** Главно симболични и геополитички - можност за истакнување на мултиполарниот свет. Економските придобивки се неформални и зависат од билатералните односи, а не од заеднички фондови или пазар .
* **Одговорности:** Нема обврзувачки правила, не се бараат реформи, никој не ве контролира за владеење на правото или корупција .
* **Влијание врз Македонија:** Може да обезбеди краткорочни финансиски инјекции (како унгарскиот кредит за кој се сомнева дека е кинески), но не нуди системска поддршка за развој или институционално зајакнување .
### Зошту тогаш се зборува за БРИКС како опција?
Причината за оваа дебата лежи во **растечкиот замор и разочарување од евроинтегративниот процес.**
1. **Блокираниот пат кон ЕУ:** Македонија со децении е во чекалната на ЕУ. По повеќегодишниот спор со Грција и промената на името, следеше ново вето од Бугарија поради билатерални прашања за јазикот и идентитетот, кои сега се вградени во преговарачката рамка . Ова создава чувство на неправда и исцрпеност кај граѓаните, поради што поддршката за ЕУ опаѓа - од скоро 70% во 2019 на 56% во 2023 година .
2. **Политичка употреба на темата:** Дел од политичарите (како пратеници од владејачката ВМРО-ДПМНЕ) водат антиевропска кампања, претставувајќи ја ЕУ како сила која врши "булинг" врз Македонија. Тие го промовираат БРИКС како алтернатива каде "нема условувања" . Од друга страна, опозициската СДСМ остро се спротивставува на ова, тврдејќи дека "БРИКС и изолација не се опција" .
3. **Прашање на суверенитет:** Во реториката на промоторите на БРИКС, често се потенцира дека ЕУ се меша во внатрешните работи (преку условувањата за реформи), додека БРИКС ги почитува суверенитетот, бидејќи не поставува никакви услови . Оваа реторика особено доаѓа од проруски извори .
### Заклучок
ЕУ и БРИКС не се замена едно за друго, бидејќи нудат сосема различни работи. ЕУ нуди **институционална, правна и економска интеграција** која носи долгорочна стабилност и развој, но бара напорни реформи. БРИКС нуди **геополитичко позиционирање** без обврски, но и без вистински, системски придобивки за граѓаните и државата.
За Македонија, БРИКС во моментов претставува повеќе **политички алиби или "геополитичка романтика"** отколку реална алтернатива . Како што заклучуваат анализите, вистинскиот избор не е помеѓу ЕУ и БРИКС, туку помеѓу патот на реформи (кон ЕУ или самостојно) и стагнацијата. Дури и со забавеното проширување, проактивните домашни реформи остануваат најсигурниот пат за долгорочен раст и стабилност .