Среќна нова! Да се додаде уште една: од каде во Бразил таков фанатизам?
Рио доста романтично изгледаше од далеку. Прв допир со Рио ми е преку спотот на Роберт Саздов и Панки, кога му бегаат на Славе Биљбиљ за карневал, и генерално доста романтично изгледа. Плажи, палми, шарена архитектура, девојки, предобра музика, фудбал. Некако се деси, пред десетина години да завршам таму.
Прв ден, Панки и Роберт Саздов се разбудија од спиење. На доаѓање ни кажуваат: телефони, новчаници, саати, не ги носите на себе и генерално движи во група. Гледај да не носиш скапа гардероба, ланчиња, било што што штрчи. Колите на улица, 99% се со затемнети стакла, и изгледаат релативно старо. Ако кај нас се купува за кола да изгледа импресивно, во Рио се купува обратно - се купува да биде досадна, по можност блиндирана, идеално - двете.
Градот изгледа лудница. Стара архитектура од Европа, мешана со некои нивни интерпретации на арт-деко, и модерни градби. Град со брда, плажи, џунгли, нереална топографија. Нормално, местото живее за фудбал, со најголем дел од навивачите доаѓаат од фавели.
Фавелите се сиромашни квартови што се изолирани, со слабо образование, релативна сиромаштија. Има некои населби (како Ботафого) што се слични на Аеродром, Капиштец, со некој среден слој, и многу мал дел што се ултра-богати. Фавелите, освен што имаат секојдневни грабежи и убиства, имаат и мал милиони други проблеми. На пример, некои од нив немаат струја, па за да добијат на статус, знаат и некои луѓе на куќите да стават сателитски антени, за комшиите да мислат дека можат да си дозволат сателитска. Нееднаквоста им е огромна, и ако си роден во фавела си во многу незгодна позиција. На дневна база има убиства/пукотници (лани во Рио имаа околу 3500 убиства во една година), и има апликации со мапа каде што можеш да следиш што и каде се случува (за да избегнеш). Од тука им се најголем дел на навивачите. Ако некој од нашиве рапери каже дека Скопје е гето, најверојатно истиот не искочил од детска.
Богатите и оние што се релативно во солидна финансиска состојба во Рио, живеат во затворени населби, учат во различни школи, идат во различни места низ градот, скоро и да нема мешање меѓу богати и сиромашни. Единствено мешање им е преку фудбал, каде делат стадион, али најчесто не и трибина.
Се погоди да седам во населбата Ботафого, населба со еден од постарите клубови во Бразил и постарите торциди (навивачки групи), со долга историја. Арно ама, во истата населба, случајно завршив на дружење со навивачи на Гремјо, што живеат во Ботафого и гледаа пренос од некоја си локална утакмица од другата страна на Бразил. Тоа е нешто како во Аеродром да има група на навивачи на Пелистер, и да гледаат утакмица во некоја кафана во Бисер.
Семејна атмосфера, парови, деца, транспаренти околу кафаната и сите гледаат на екран. Се пеат песни цела утакмица. Мене ми изгледаше и делумно нереално, пошто Фламенго и Ботафого имаат големи торциди, дека дечкиве се доста лабави во поглед на навивање, уживање во фудбал. Дечките кои што ни беа домаќини, ни објаснија дека торцидите во главном не се замараат со обични фанови и дека кај нив најголем дел од инцидентите се во рамки на самите групи или група на група. Најчесто, проблемите им се случуваат кога група од една фавела (или од еден картел), за да се докаже на трибина или ради локални ривалства (за престиж), влегува во конфликт со друга група и често завршуваат со престрелки, али обичните фанови нив генерално не ги интересираат.
Фанатизмот на торцидите им доаѓа од тоа што фудбалот или клубот им е често еден од малку извори на гордост, на чест. Кога животот околу нив е суров, фудбалот им е некој вид на бегство. Затоа и често афилијација со некоја од торцидите им дава припадност, некаква сигурност, кога светот околу нив е немилосрден. Невработени, или во криминал, оставени на себе, единствено нешто што знаат е групата и некоја репутација што ја носи истата за нив како извор на сигурност. Тој социјален контекст ги прави да се некалкулирани, напатени, и насилни до степен што за нас во Европа е непознат. Ако Грин Стрит се снима во Рио, место наставник по историја и новинар, главните ликови ќе бидат сикарио (платен убица) и лик што краде раткапни.
Во последниве години, како што растат цените за билети на стадион, групите кои едно време биле мега масовни, денес почнуваат да губат на моќ, делумно ради комерцијализирање на фудбал во Бразил. И тие песни што ги гледаме како ечат кај нив на стадион и кореографии, изгледаат романтично од надвор, групуте живеат за клубот, али во овој свет, им посакувам да им се подобри животот, до степен да им станат групите досадни.
