ЕВЕ ШТО ПРОНАЈДОВ, НО, НЕ СЕ СОГЛАСУВАМ ...
Евтаназија
Некои американски лекари од општа пракса сметаат дека принципот неповредливост не ја исклучува примената на евтаназијата. Веројатно најдобар пример за прекршување на формалната изјава за неповредливост е лекарот Џек Кеворкиан (Jack Kevorkian) кој во 1998 година беше обвинет за убиство од втор степен, а тоа следување по прикажување на активна евтаназија во емисијата „60 минути”. Во некои земји евтаназијата е прифатена како стандардна медицинска постапка, а правните регулации ја поврзуваат со медицинската дејност. Во тие земји целта е да се ублажуваат болките на пациентите кои се болни од болести за кои нема лек. „Primum no Noncere“ се базира на сфаќањето дека доколку не постои можност медицинскиот експерт да понуди помош доаѓа до секојдневно страдање на пациентот. „Да не се презема зафат” се смета за предизвикување на поголема штета, отколку активно олеснување на болката на пациентот. Очигледно можноста за да се помогне зависи од ограничувањето на постапките кои треба да ги преземи лекарот од општа пракса. Овие ограничувања се карактеристични за начинот на лекување и правниот систем во заедницата. Целта на „неповредливоста“ е сѐ уште иста. Во случаи кога не постои лек на лекарот од општа пракса му се дава одговорноста да му помогне на пациентот со намерно и активно олеснување на болките.
Општа согласност
Општа согласност во етиката се однесува на идејата дека пациентот мора да биде информиран и да ги разбере можните придобивки и ризици за избраниот третман. Доколку пациентот не е доволно информиран постои ризик тој да направи избор со кој нема да се одразуваат неговите или нејзините вредности или желби. Тоа не значи процес на добивање согласност, ниту пак специфични правни барања кои варираат од земја во земја. Пациентот може да одбери дали самиот ќе донесува здравствени одлуки или ќе му ја предаде должноста на друго лице за донесување на одлуки. Ако пациентот не е во можност да донесе одлука, тогаш според законот се назначуваат различни процеси за добивање на општа согласност. Обично се поставува личност од страна на пациентот или негов најблизок роднина да донесе одлука во негово име. Општата согласност како вредност е поврзана со автономјата и кажувањето на вистината.
Доверливост
Под поимот доверливост најчесто се означува дискрецијата во разговорите помеѓу лекарот и пациентот. Овој концепт е познат како привилегија помеѓу пациентот и лекарот од општа пракса.
Правната заштита во Америка се гарантира според ХИПАА (HIPAA) законите, особено правилото за дискреција (Privacy Rule) и други државни закони, а кои дел од нив се построги и од законите на ХИПАА. Сепак се направени повеќе исклучоци. Голем број на држави бараат од лекарите од општа пракса да ја известат полицијата доколку примат пациент со прострелни рани, аисто така што ги пријават возачите кои имаат оштетен вид во Министерството за моторни возила (Department of Motor Vehicles). Доверливоста е вклучена и во случаи кога е дијагностицирана сексуално пренослива болест кај пациент кој одбива да му ја открие дијагнозата на партнерот,но исто така и при прекинување на бременоста на малолетно лице без знаење на родителите. Во Соединетите Американски Држави постојат закони според кои здравственото лице мора да ги извести родителите, доколку малолетното лице изврши абортус.
Медицинската етика ја смета доверливоста како релативно непренослив принцип на медицинската пракса. Критичарите, како на пример Јакоб Апел (Jackob Appel) се изјаснуваат за понијансиран пристап до признавање на потребата за флексибилност.
Критика кон оксната медицинска етика
Се смета дека конвенционалната медицинска етика е тенденциозна и дека е рамка во која поединците едноставно не се слободни да склопуваат договори едни со други, за да го обезбедат медицинскиот третман кој е потребен. Бидејќи голем дел од медицинската нега обично се обезбедува преку социјалната држава и бидејќи има правни ограничувања каков третман може да биде обезбеден за секој пациент и од страна на кого, мора да постои разграничување помеѓу желбите на пациентот од една страна и препораките на здравствените лица од друга страна. Тасано (Tassano) се сомнева дека добротворноста во некои случаи има предност над автономијата. Тој смета дека нарушувањата на автономијата почесто ги одразуваат интересите на државата отколку интересите на пациентите.
Значењето на комуникацијата
Повеќето таканаречени „етички недоразбирања“ во медицинската етика се должат на недоволната комуникација. Прекинувањето на комуникацијата води кон недоразбирања помеѓу пациентот и здравствениот тим, помеѓу членовите на семејството или помеѓу членовите на медицинската заедница. Таквите прекини на комуникација треба да се избегнуваат , а одредени „ненадминливи“ етички проблеми можат да се решат со отворен разговор.
[уреди]Контрола и одлука
За да се осигура дека се применуваат соодветните етички вредности во болниците, болничкото акредитирање бара да бидат земени предвид етичките почитувања. Тоа ќе биде постигнато на пример со почитување на интегритетот на лекарот од општа пракса, конфликт на интереси, научноистражувачката етика и етиката за трансплантација на органи.
Насоки
Постојат некоку етички насоки. На пример Декларацијата од Хелсинки (Declaration of Helsinki) се смета за авторитативна во областа на научноистражувачката етика. Во Обединетото Кралство, Генералниот Медицински Совет (General Medical Council) овозможува пред сè современ советник во форма на изјава која се вика „Добра Mедицинска Пракса“. Други организации како на пример Медицинското Друштво за Заштита (Medical Protection Society) и голем број на катедри се советуваат со британските доктори во врска со прашања од етиката.
Етички комитети
Обично само комуникција не е доволно за да се реши конфликт и мора да се свика етичкиот комитет во болницата за да се реши проблемот.
Овие тела се состојат пред сè од здравствени лица, но во нејзиниот состав може да има и философи, лаици и свештени лица. Во многу делови од светот нивното присуство се смета за задолжително, со цел да се одржи балансот во етичките комитети.
Очекуваниот состав на таквите тела во Соединетите Американски Држави, Европа и Австралија го применува следното.
Препораките на Соединетите Американски Држави велат дека Одборите за Истражување и Етика (Research and Ethical Boards) треба да се состојат од пет или повеќе членови, вклучувајќи барем еден научник, еден лаик и една личност која не е поврзна со институцијата. Одборите за Истражување и Етика треба да се состојат од луѓе од областа на правото и да се запознати со стандардите за пракса и професионално раководење. Според протоколот посебно ќе се разгледуваат проблемите на хендикепираните и инвалидизирани лица.
Европскиот Форум за Добра Клиничка Пракса (The European Forum for Good Clinical Practice) предлага Одборите за истражување и етика да вклучат двајца лекари од општа пракса кои имаат работно искуство во областа на биомедицинските истражувања и да не работат во институцијата каде што ќе се одвиваат истражувањата. Да биде вклучен еден лаик, еден адвокат, едно помошно медицинско лице на пример: медицинска сестра или фармацевт. Тие за кворум препорачуваат лица од двата пола со цел одразување на културолошкиот склоп во локалната заедница.
Препораките на Австралискиот Комитет за здравствена етика беа насловени „Општо Членство за Институционалните Етички Комитети“. Пожелно е претседателот да не е вработен или на било кој друг начин поврзан со институцијата. Треба да биде вклучена и личност која има знаење и искуство во професионалната нега, советување или лекување на луѓе, потоа духовно лице или негов еквивалент, како на пример Абориџинскиот старешина (службеник во Презвитеријанската црква ) , лаик, адвокат и медицинска сестра.
Задачите на философите или на религиозното лице го одразуваат значењето на општеството кога се вклучени основните вредности.
ВИДЕТЕ ГО ОВА
[video]http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%98%D0%B0_% D0%BD%D0%B0_%D0%88%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%B8%D0%B7%D 0%BC%D0%BE%D1%82[/video]
Во Аушвиц, голем дел од камповите веќе биле во изградба, именувани под името Аушвиц 2 (Биркенау). Овој дел пораснал во средиште на четири огромни гасни комори, употребувани за масовно истребување. Идејата за масовно убивање потекнувала од програмата Убиство од милосрдие, која ја применувале докторите за евтаназирање на болните и немоќи цивили од окупираните Австриски и Полски територии.
--- надополнето ---
[video]http://www.mpc.org.mk/Knizarnica/Premin/Broj%2021-22/05%20Evtanazija.pdf[/video]
Детално опишано, на добар начин, од МПЦ
Веќе на почетокот на нашево столетие, познатиот правник Биндинг и психијатарот Гохе предложиле етимолошко толкување на втаназијата:
укинување/искоренување на т.н. недостоинствен/безвреден/ништотен живот. Очебијна е монструозноста на предложената егзегеза. Како резултат на оваа малигна интерпретација, евтаназијата наоѓа широка примена во нацистичка Германија. Жртви на евтаназијата биле неправилно развиените новороденчиња, душевно болните, болните од туберкулоза, инвалидите, старците... На
1 септември 1939 година, со таен указ Хитлер ја озаконил евтаназијата на неизлечливо болните. Се случиле и првите морбидни злоупотреби.
Евтаназијата произволно се применувала во елиминирањето на политичките противници на нацистичкиот режим. До август 1941 година со програмата евтаназија биле убиени 70 000 луѓе. Била создадена специјална индустрија за убивање со гасни комори, крематориуми, коли за убивање со плин и др. Се случиле и првите протести. Фон Гален, епископот Минстерски, на 28 јули 1942 година го алармирал Минстерскиот земен суд и барал да биде санкционирано /не/делото на групно убиство со евтаназија извршено над душевно болни луѓе. Програмата втаназија била запрена за кратко време. На 26 септември епископот фон Гален го обновил својот протест, огласувајќи се од амвонот на Олденбуршкиот округ. Нацистичката програма за убивање ги зафаќала неизлечливо болните но, и т.н. безвредни (ништотни) народи: Евреите, Циганите и Словените. Програмата ‘евтаназија’ била најавена со декретот за заштита на здравјето на нацијата од 14 јули 1933 г.
Меѓународниот воен трибунал во Нирнберг евтанастичката програма на нацистите ја оквалификувал како престап кон човештвото.
Во шеесеттите години од нашево столетие евтаназијата е повторно актуелизирана. Веќе самиот термин ‘евтаназија’ се одликува со екстремни противречности. Тие го отежнуваат еднозначното толкување и предизвикуваат терминолошка збрка. Во зависност од ефинирањето на поимот евтаназија, се менува пристапот кон проблемот евтаназија. Во таа смисла јасно се издеференцирани два
типа на евтаназија: пасивна и активна. Второто име за евтаназијата е метод на одложен шприц. Пасивната евтаназија се извршува така
што се прекинува давањето на т.н. насочена медицинска помош за продолжување на животот. Со тоа се забрзува настапувањето на
природната смрт. Пасивната евтаназија е често употребувана во докторската практика кај нас. Но, кога се зборува за феноменот евтаназија, најчесто се мисли на активната евтаназија.
Под активна евтаназија или метод на полна инјекција се разбира употреба на какви-годе докторски или други средства, чија
функција е да предизвикаат брза и безболна смрт. Активната евтаназија се изразува во неколку форми. Првата, убиство од
милосрдност - се применува во случај кога докторот станува сведок на неподносливо мачните страданија на безнадежно болниот човек.
Останувајќи беспомошен, во елиминацијата на болките, докторот дава прекумерни дози на палијативни (обезболувачки) препарати.
Како резултат на тоа, настапува саканиот исход - смртта. Втората, самоубиство во присуство на доктор - се случува кога докторот му
помага на пациентот да си го одземе животот. Третата, личноактивна евтаназија, се случува без помош и надгледување на доктор. Пациентот сам го вклучува апаратот што го приведува кон брза и безболна смрт. Такви се проблемите на активната евтаназија. Кон тоа число ќе ја вреднуваме и намерната евтаназија на болниот извршена од докторот поради сожалување или по барање на болниот или на неговите блиски. Овој тип на активна евтаназија е енергично и безусловно осуден во повеќето од државите, вклучувајќи ја и нашата.
Во 1977 година во Калифорнија, САД, после долги референдумски натегања бил изгласан, првпат во светот, закон за правото на
човекот на смрт. Според овој закон, неизлечливо болните можат да подготват законски документ во кој ќе биде изречена желбата за
вклучување во реанимационата апаратура. Иако овој закон постои до денес, ниту еден граѓанин на Калифорнија официјално не го применил.
...повеќе има на линкот....