Морам да нагласам дека ова се само мои видувања, кои и не мора да се објективни, ниту пак мора прогнозите точни да испаднат. Долг е постот и не е за секого. Кој сака ќе чита.
Смената на политичкиот врв во САД, фала Богу, донесе смена и на надворешната политика.
Сега веќе некои од интересите на САД не се во потполност исти како пред Трамп. На пример, војната во Украина не е приоритет. Поголем приоритет станува хемисферната доминација и други ставки. Гренланд, Куба, Венецуела... се некои од точките кои треба да се решат, за да се осигура хемисферната хегемонија. Украина не. Венецуела не ја нападна само за да им ја земе нафтата, туку со тоа да ја сруши и Куба, која огромен процент од своите енергенси ги добива од Венецуела. Кога нема да ги има Куба и Венецуела, како стожери на пркосот, ќе ги снема и останатите бунтовни политики кај некои латино-американски влади (Боливија, Никарагва и сл.).
Во врска со тоа, кога беше hypе-от за Гренланд, неколку пати кажав дека нема да се деси никаква интервенција, дур не се случат Иран и/или Куба (Иран е повеќе во контекст на глобалните стратешки интереси). И тоа го погодив.
Ми личи дека два погрешни наративи кружат цело време. Едниот е дека сојузништвото со Израел е примарна причина за нападот врз Иран, а другата е дека Русија ги остави на цедило Иран и Венецуела и со тоа најмногу загуби. Ова последново го фураат проукраниците, кои воопшто не треба да се нарекуваат така. Имено, ако ги читате темите за Русија и Украина, не може да не добиете впечаток дека огромно мнозинство на подржувачите на Русија и покрај се, ги сожалуваат Украинците и ги сметаат за братски народ, додека огромен процент на подржувачите на Украина, од дното на душата, ги мразат Русите. Тоа е, затоа што тоа не се никакви подржувачи на Украина, туку подржувачи на Западот и неговите интереси. Утре ако Украина, од икс причини, би сменила страна, истите и нив би ги мразеле. Но, ова е дигресија.
Стратешките потези на геополитичките субјекти секогаш имаат неколку добри страни (во контекст на нивните интереси), а не само една. “Спојити лепо са корисним”, според мене, е примарна методологија на геополитиката.
Да, нападот врз Иран беше во контекст на интересите и барањата на вечниот американски сојузник Израел. Но исто така, Иран е руско-кинески пријател. Преку него се проектира руско-кинеската моќ, помалку или повеќе, иако и самиот се обидува да глуми потполно независен геополитички фактор и во односите со своите, да ги наречам, сојузници. Неќат да бидат под руски или кинески чадор, него како повеќе да сакаат свој чадор да си имаат. Што е помалку наивно. Зашто на пример САД, ЕУ или било кој, не се обидат на овој добро познат и проверен начин (преку бомби) да и донесат демократија на Белорусија, на пример? Затоа што Белорусија знае точно што може сама, а што не. Иран не е од тие играчи. Ерменија поготово не е, како што видовме.
Првите потези на Трамп беа Венецуела и Иран, плус срамежливо повлекување на вложувањата во украинскиот конфликт.
Ако ги погледнете статистиките, ќе видите дека на Венецуела и Иран најголем процент од нафтата Кина им ја зима.
IMO, што и да се изјавува, целта не е мењање на режимот, граѓанска војна, или копнена окупација. Суштинската цел е владите на тие земји (апсолутно небитно кои се и како се избрани) да прифатат решенија кои ќе им одговараат на стратешките интереси на САД. Така имаме сега во Венецуела, влада која не е опозиција, но сепак прави потези кои се комплементарни на американските стратешки интереси. А ако покушава да се праи храбра, одма добива опомена.
Отприлика сметам дека и со Иран, тоа е целта. Може и да има нов ајатолах, може и да биде скроз смена на режим, битно е тој што е на власт да ги почитува интересите на САД. Од тој аспект не верувам дека ќе има копнена интервенција од било каква природа, освен можеби мали чарки со Курдите и Белуџистанците, кои би биле во контекст на “полесно убедување” Азерите не сметам дека би влегле или дека би сакале да влезат. Оваа претпоставка, во контекст на најновите вести денес, можеби ми е погрешна, но ќе видиме.
Мислам дека ќе има јако бомбардирање уште едно две-три недели, по што Иран ќе биде натеран да се претвори во еден нов Иран, кој ќе слуша што му нарачува Западот. Претпоставувам дека можат за кратко време јако да го притиснат за да почне да ведне глава. Секако, можеби не сум ги проценил добро духовните (и материјалните) капацитети на Иранците и може они ќе јадат и корења ако треба (да го цитирам Слобо) и нема да попуштат. Во таа насока се и последните дејствија на Иран, кој со најновите свои потези у ратов, не оди на тоа да нанесе повеќе штета на воениот потенцијал на непријателот, туку на неговите стратешки глобални интереси. Па така на пример, ги бомбардираат енергетските потенцијали на регионалните западни сојузници (на кои дури и им се извинија), а тоа се муслиманските влади во регионот кои водат американски-комплементарна политика. Со што, претпоставката е, дека би ги загрозиле нивните суштински егзистенцијални интереси (во случајов од енергетска природа), па тие се поневолно би го компромитирале својот суверенитет со давање на логистичка подршка на операцијата против Иран, односно би се заложиле за побрз нејзин крај. Тоа е обид за хронолошко стеснување на досегот на воениот притисок врз Иран, односно операцијава да заврши побргу, а Иран да не направи клучни отстапки. Иран се обидува со овој асиметричен пристап првенствено да ја интернационализира војната (Ормуз, напад врз ЕУ, напад врз меѓународни гасоводи...), а не да го уништи противникот. Има разни придобивки од интернационализирањето на војната, една од нив е влијанието врз јавниот наратив во трети страни.
Небитно кој е на власт у Венецуела и Иран, битно е да се укочи наизглед незапирливот напредок на Кина, преку лимитирањето на стратешките опции за енергенси. Кина пак ќе ја ќе добива иранската и венецуелската нафта, али цените и ќарот ќе ги одредува САД, грубо кажано, а не некој човек у фотеља у Каракас и Техеран. Заедно со тоа би дошло и ослабувањето на политичките врски со руско-кинеската оска. Тоа што Венецуела и Иран даваат најголем процент од својата нафта на Кина, според мене е примарна точка во која треба да се бараат причините за напад, а не израелското сојузништво, кое е причина, но не примарна.
Затоа, смешно е да се потенцира како Русија тука изгубила или ништо не направила, бидејќи очигледно е дека Кина е таа на која треба ова прашање да и се постави. Русија има нула потреба од било чиви енергенси. Потоа, пренасочувањето на западните потенцијали од источна Европа кон Блиски Исток е крупна работа која само може да биде лоша за Украина, а добра за специјалната воена операција на Русија. На пример, релоцирањето на стратешкото ПВО од едниот регион кон другиот, како и други нешта. А да не зборам за пренасочувањето на јавното внимание. Друга работа, кому му одговара тоа што ради војнава во Иран, скокнаа енергенсите? Па нели една од клучните западни стратегии за банкрот на Русија беше држењето на ниска цена на енергенсите (што стратешки е нож со две острици, бидејќи од друга страна на Кина и одговара тоа)? Во тој контекст ме пресмеа дозволата на Трамп дадена на Индија да смее поголеми количества нафта да купува од Русите.
Не е прашањето колку Русија губи со иранскава операција, туку колку добива.
Среќа за Америка е тоа што Трамп е реалист кој, за разлика од демократите, сфаќа дека стариот поредок е мртов и дека наместо да се залажува со непостоечката комфорна позиција на Западот како светски управител, се обидува да ја позиционира САД во новиот поредок, колку што може подобро. Европа сеуште тврдоглаво, урнебесно трипа во овој поглед и не гледам можен развој на настаните, во кој на крајот нема да го јаде. Европа има идеолошки проблем, кој ги замаглува очилата за објективно согледување на реалноста како основа за носење на правилни одлуки.