Драга Кајгана (виртуелен дневник)

[PloTwist]

ДК,

После 13 години, сакам, на кратко, да те пуштам во мојата спална соба.

На форумов имам постирано 100тина слики поврзани со книги, саемски попусти, попусти во најава, што имам купено, па и секвенца од моето работно биро, кое оди во позадина на секоја моја поднова.

Денес, со тебе, ќе споделам дел од мојата библиотека, ова е мојата најголема полица, воедно и најнова. Во спалната соба имаме уште 5 помали, плус оние на работното биро. А низ домот умам уште десетици.

Љубовта кон книгата, мојата прва љубов во животот, знам нрд, ми ја засади мојот дедо, кој ми остави неколку илјади книги во наследство. Но жарот за читање го добив некаде прва година средно, претходно читав претежно лектири изданија и некоја детска литература. Фантазија, научна фантастика и по некој класик. Потоа хоризонтите ми ги отвори мојата тогашна наставничка по македонски јазик и литература.

Релативно млада жена, и многу зборлеста. Ми предаваше само првите три години. И бев мини проектче. Сите испрашувања започнуваа од мене. Знам еднаш дека требаше да напишеме некоја песна, на самиот час, напишав нешто, и ми го собра! Го читала пред сите ученици, во сите одделенија во кои предавала тој ден! Фантастичен мотиватор, имав ретка 5ка на матура во тоа средно училиште.

И еве, после децении, оваа љубов сеуште зрачи во мене. Ја гледам не само како себевложување, туку како вложување и во културата, да се преведуваат и носат нови наслови, да живее издавачката дејност во оваа држава, која е ограничена на говорно подрачје, односно станува збор за мал пазар, а селективноста е уште поголема кога ќе се увиди дека таргет-публиката им е мала затоа што не многумина читаат, плус и од оние кои читаат, треба да им се допадне конкретниот жарн, наслов или писател.

Читањето, денес, повеќе ми е хоби отколку пасија. А собирањето книги си е засебно хоби од читањето.

Ме радува и што се чита на форумов, иако активното членство е драстично опаднато од пред 10 години. Поради тој подфорум пристапив на овој форум. Криво ми е што слободното време ми е лошо прераспределено, па последниве години и не се дружам многу во мојата прва љубов.

Читајте повеќе книги!

 

[Толе Паша]

Како само за нас, Македонците, да се создадени сите црнила на овој свет.

 

[fennel]

Се' во животот доаѓа и си оди, само здравјето оди во една насока.

 

[Lokvan]

Виножитово завршува/почнува во Дуќанџик. Некој ги копал парите од белото во двор.

 

[Zlatikevichius]

Зашто двојица да погину, довољно је и један.

Tri - Aleksandar Petrović, 1965
​

I

Се роди во време на невреме. Целото село се беше испустило, сите заминаа на печалба. Некои во Белград, некои во Влашко, други уште подалеку. Некои и отаде барата - велеа: и таму имало земја. Од 400 души колку што броеше селото, речиси една четвртина заминаа во туѓина. Останаа мајки со по 4-5... 10 деца. За да ги прехранат, аргатуваа. Не за корка леб, кој можел да си дозволи леб да замеси? За грст пченица, неколку јаболка, лонче млеко кое потоа го раствораа со вода од Голема Река. Да има повеќе, да ги држи... Татко и, за среќа, не замина. Остана, зашто не можеше да ги остави сами: жената и четирите деца од кои само најмалото беше машко. Тоа наместо да помага, немаше кој да го чува додека тие одеа на нива, жнееја, вршеа, копаа, садеа или береа. Таа беше најстара од четирите деца, па тогаш кога требаше да оди во чколија, татко и не ја пушти - мораше некој да седи дома и да го чува братчето. А и онака - кај ќе најдеше пари за плавјаз и табличка. Кога подоцна сестрите ги запишаа, за двете имаше еден плавјаз и една табличка. Ги делеа. Се немаше, такво време беше.

Татко и, Санде, чинам беше далечен роднина на Мицко Крстиќ. Но што фајде од тоа кога него одамна го убија, кај Ижишта. Ама барем знаеа чии се, па не ги чепкаа. Таа растеше без да ги научи буквите. Не знаеше ни името да си го напише. Кога стана девојка, дојдоа Бугарите. Е тек тогаш, тоа претходно, таа немаштија во која растеа им личеше ко да живееле сред богатство. Зашто тогаш немаше ни компирче за да направат манџа - се им земаа за да ги прехранат војските. Дури и татко и им го зедоа за да работи ангарија. Мајка им, кутрата, мораше да им даде нешто да каснат, па наместо со компири, манџата им ја правеше со зелени сливи. Па и тоа било слатко, ако си гладен! „Ако во српското немаше, во бугарското пртен живот живеавме“ - велеше години подоцна. Затоа мораа млада да ја омажат - една уста помалку за хранење.

Дојдоа стројници од село отаде Песјак. Зетот - на магаре! Аиии, па и магаре имаат! Во богата куќа ја дале! А таму: таа, со мажот, свекорот, свекрвата и тројца девери со жените. Во една куќа! Нив ги зедоа на фронтовите низ државата која полека добиваше форма, а таа мораше да се грижи за целата куќа. Сама. Првата ќерка и умре. Годиначе беше. Едвај ја закопаа во едно гропче каде поставија плоча од камен - колку да се обележи, зашто не ја даваше. Во црнина се обви од тажење. Целиот живот не ја заборави и и палеше свеќа (денес не се гледа плочата во обраснатите гробишта, па така на Мица нема кој да и запали свеќа веќе). Кога се породи со втората ќерка (на река, перејќи со едно сапунарче - цвеќе кое испушташе пена), немаше во што да ја повие, па најде една јутена вреќа со која го покриваа самарот на магарето и ја употреби наместо пелена. Подоцна, кога ги роди другите две ќерки, големата држава веќе постоеше, друго време беше. Никој веќе не им земаше повеќе од пола од ожнеаното, никој не ги тераше да работат под присила, а и, велат, земјата по војните се препородува, па раѓа ко луда. Останаа да живеат сами со свекорот, мажот кој се врати поинаков од Срем, со раце што му се тресеа, со будење ноќе препотен, па почнаа болештините да се редат; и со трите ќерки. Подоцна ги измажи, и се изнародија и внуци, па дочека и правнуци...

Го живееше животот со полни гради. Иако една града немаше. Откако и ја отстранија, докторот и рече дека и остануваат уште 3 месеци живот (ко божем докторите се тие кои даваат живот, па тој да каже). Ама ја победи и смртта. Велеше: „ракијата ништи се“! И за секоја болештина го користеше тој еден магичен лек - ракија. Не за пиење. Само како лек. Живееше уште 15 години! Замина тивко, едно јануарско утро, на ден по Божиќ, не можејќи веќе да земе здив. Ни инхалаторчето веќе не можеше да и помогне. А само неколку часа пред тоа сама беше надвор, на чешма... А само неколку месеци претходно ја вртеше цела корија собирајќи вргани и суви праќе за огрев, за да ја помине и таа зима. Ама не ја допомина. Легна и тивко го испушти последниот здив од градите кои секогаш беа полни.

Тагуваа многумина. Таа не беше само една стара баба во едно село кое како и сите села полека се пустееше. И не беше само баба за своите внуци, впрочем - и ни едно од нив никогаш не ја викна: „Бабо!“. Таа беше мајка на сите што ја знаеја. Затоа и така ја викаа - „Мајче“! Зашто никој ни името инаку не и го знаеше.

II

Сите приказни имаат херој. Некои од нив - двајца. Трети - како на Дима: и тројца. Ама во нашата приказна бевме петмина. Два пара браќа и еден - кој ни беше брат на сите. Нашата алфа и омега, нашето богатство, пример и гордост. Тој беше некој кој со ништо не се разликуваше од толпата, по ништо не беше подобар од никого, а сепак беше најгоре, на самиот врв. Оној кој не научи да одиме, да зборуваме, да се смееме и тагуваме, да бидеме свои (а сепак на него се угледувавме), да победуваме и губиме... Оној со кој безброј заеднички мигови останаа врежани во нашите мисли, засекогаш.

Но, нему светот му беше премал. Не сакаше да биде дел од Земјата. Уште пред да ги спознае сите земјини убавини. Сакаше да стане ветер. И би ветер!

А нас не остави скршени, но среќни. Зашто беше дел од нашите животи.

III

22 години поминаа а тој уште помнеше кога го бакна нејзиното ладно чело и се израдува. Тоа не беше таа. Тоа беше само камена кукла со нејзиниот лик свртена кон исток. Зашто не може некој кој бил толку топол одеднаш да стане камен ладен. Неа ја немаше тука, таа веќе беше замината. Неа не ја ставија во земјата. Можеби затоа и не можеше да пушти солза, зашто знаеше дека тоа не е таа.

Неколку години подоцна не се расплака ни за него, за тој кој иако не му беше брат, цел живот го викаше: „Бато“. А како би, кога него не можеше ни да го види, зашто лимениот сад во кој го донесоа никогаш не го ни отворија. Можеби затоа и ден денес, 19 години подоцна, во соништата се враќа од таму од каде што заминал, не кажувајќи ни збор за тоа каде бил и што правел. А тој, со страв што не може да се опише, само се моли да не замине повторно.

Во меѓувреме, живее живот во кој може очите да ги откорне од плачење на некој нејзин тивок збор, на некоја подвижна сцена на филм или една проста реченица во книга. На триста тривијалности. А не можеше ни солза да пушти тогаш кога истиот тој живот му го дефинираа две колосални загуби.

 

[DenaM]

Draga kajgana kakva glupost napraviv mi ide da se ubijam

 

[мкд владе]

Draga od glupostite so gi pravam od vreme na vreme, moram da ja izdvojam poslednata naracka od Temu. Elektronski sturec.
Vredi za site pari.
Koj toa Vlade od ponedelnik ke go nervira na rabota

P.s go ukluciv da go probam i go zaborajv deka go ostajv uklucen. Nervite mi gi iskina