@The xx - Фала ХХ и ценам одговор, и без разлика што во некои делови од ставовите не се сложуваме, пристапот во дискусијата ти е доста коректен. Кога пишувам овде, не пишувам од агол на "напред наши, уа ваши" со фишек сончоглед, туку од агол на ако сакаш нешто да се подобри, добро е да се биде искрен и отворен во дискусија. Прво, САД може да ја збориме во тема САД, нема проблем, ставовите ќе ми се слични како овде, во тој контекст (критички поглед). Второ (помалку за тебе, повеќе за други што ја читаат дискусијава), ако кажам Заев е предавник, или Груевски е корумпиран, тоа не значи дека сакам Ахмети да дојде на власт. Исто така, ако кажам Македонија треба да има подобра економија и сме назад, не значи дека сакам Сорос да не преземе. Мора да се направи разлика меѓу конструктивна критика и анти-пропаганда. Немам свој коњ во трката САД-Русија-Кина-ЕУ. Подеднакво ми се драги и дај боже да им тргне економски и им посакувам се најдобро, да се живи и здрави, добро е за глобална стабилност и трговија да се во добри или во помалку оптимално сценарио - ладни односи. На крај на ден, за мене лично, единствен коњ во трката е Македонија.
Каде се слагаме: Русија е огромна држава и територијата во некои сегменти и е можност (и дава граница со кого сака), во други делови хендикеп (инфраструктурна поврзаност, трошок за контрола, закани). Во некои сегменти тој авторитарен систем ги држи сите тие етникуми заедно и нуди некоја доза на стабилност, без разлика каква е во споредба со други светски сили, тоа не е спорно. Историскиот контекст го разбирам и каде е државата поради него. Надворешниот фактор е комплексен (ЕУ, САД, Кина, Индија, Турција, и тн), а да не збориме за внатре. Во тој контекст Русија сака да најде начин да се позиционира. Овие надворешни фактори придонесуваат да економската ситуација не е идеална, се согласувам, не е спорно, али има и доста работи кои се во контрола на Русија и ради тоа сметам дека поинтересно е да ја фокусирам дискусијата на деловите каде не се согласуваме.
Да почнеме со тврдењето дека во Русија економијата е појака од Германија во моментов - две работи околу ова.
Прво, економскиот раст е мерка релативна на позицијата на државата од предходната година. Со други зборови, растот се мери во споредба со себе лани. Уште попросто објаснето, ако оваа година имам БДП од 1 денар, и утре одеднаш имам БДП од 3 денари, тоа значи имам 300% раст на економијата. Во реалноста, сеуште немам пари за леб од 20 денари, али економијата ми расте за 300%, додека Јапонија има 2% раст бидејќи лани биле 1 милијарда, а сега се 1 милијарда + 2%. Развиениот свет има точка која е многу понапред (стигнале некое плато) и тогаш паѓа растот. Развиени земји (Сингапур, Јапонија, Германија, нордиските) имаат мал раст, поради тоа што немаат толкав простор за развивање споредено со лани, така се чита оваа мерка. Кина имала голем раст кога се граделе нови патишта, школи во места каде предходно не постоеле. Како се градело повеќе и повеќе, полека и паѓа и растот од една година во друга. Не поради тоа што лошо се менаџира со неа, туку поради тоа што таа основна инфраструктура е изградена, тие автопати се направени, и нивото на развој станува стабилно, и нормално е во поразвиен контекст растот на БДПто паѓа, иако БДПто како апсолутна бројка е солидно и оди нагоре. Русија можеби има висок раст во моментов, али тоа е поради степенот на развој во кој моментално се наоѓа споредено со лани.
Знаеш оваа година кои се топ 3 земји со најголем БДП раст во свет? Јужен Судан, Либија и Гвинеја. Дали треба да заклучам дека Јужен Судан е во подобра економска состојба од Германија или Јапонија? Грешно представуваш мерка која се чита поинаку од како што си ја представил. Во апсолутни термини, лани Германија имаше 4.69 трилиони, додека Русија 2.17 трилиони долари БДП - ова се официјални бројки. Ова го рачунаш по глава на жител и имаш појасна слика за стандардот. Иако растот економски кај Русија е поголем (повеќе проценти од лани споредено со себе, него Германија споредена сама со себе), во апсолутна бројка и по глава на жител, Германија е во повеќе поволна економска состојба. Тоа не значи дека навивам за Германија, едноставно ова е фактичка состојба. Ако сака Русија да ја стигне, мора да реформира пазар.
Второ, Русија не е во поволна економска состојба во моментов и далеку од тоа дека подобро се живее од пред 2022. За момент, да игнорираме комплетно колку луѓе гинат од ден на ден и да ја тргнеме иронијата во "подобро се живее" во контекст на човекова трагедија врзана со СВО, и да се фокусираме само на пазарот. Официјални бројки за време на војна не се секогаш точни (и на исток и на запад). Во интерес на државата е во период на конфликт/криза да не создава паника и следствено на тоа да објавува како економијата е стабилна. Во спротивно, истата губи легитимитет и може да е дестабилизирана. Заради тоа ни требаат алтернативни методи на разбирање на економски контекст. Кои се тие?
Во Русија, тоа би бил HeadHunter индексот. Ако живееш во Москва или Питер, веројатно оваа страна си ја користел да најдеш работа. Овој индекс мери, колку во просек по работна позиција имаш апликанти на HH (нешто како руски линкдин за тие што не ја користеле). Пред СВО индексот беше 4 - со други зборови на едно работно место, аплицираат 4 луѓе на платформата. Во моментов оваа бројка е 11 (за секоја една позиција, има единаесет апликанти што бараат работа). Тоа значи невработеноста е отидена нагоре, што официјалните бројки нема да го откријат експлицитно. Друго, цените во Перекростек или Лента, се поголеми од предходно. Има избор, се сложувам, и голем дел од компаниите се компании што се ребрендирани (како Вкусно и Точка, мада помфритот им е малку сменет), дел се ново домашно производство и дел се донесени од надвор (најк, адидас, швајцарски сирења и тн). Има уште и западни фирми што функционираат што не се под санкции, кој западот ги дозволува, и Русија ги прифаќа (пример во хигиена или продукти за бебиња/женско здравје). Се слагам дека има претприемачка активност, али реалноста е дека цените се нагоре отидени и животниот стандард е потежок за најголем дел од луѓето (за обичен свет). Ако живееш на Рубљовка е една работа, али ако си на Бутово или си некаде во Калуга, тогаш е друг муабет. Подобро дека се живее од пред 2022, е креативна интерпретација на фактичка ситуација. Не викам дека се распаѓа Русија, далеку од тоа, али не е во таа позиција во која сака да биде и каде треба со потенцијалот што го поседува.
Друго, не тврдам дека економијата не им е конкурентна во апсолутна смисла, туку дека релативно на популација, и капацитетот кој може да го оствари, не е конкурентна со други држави со кои сака да се натпреварува. Русија е 119та по ранг на животен век што е многу доле во поглед на развој. Економски по глава на жител БДПто е некаде блиску до Србија. Ова не е пропаганда, ова се официјални бројки. Тоа не значи дека сакам Русија да биде овде и дека навивам за Ротшајлд, едноставно ова и е позиција од која треба да оди напред. Ова е затоа што јака економија и е важна за сите работи што ги спомна (суверенитет, мулти-културен контекст, голема територија, ривали во геополитика).
Јака економија во суштина е предуслов за суверенитет и просперитет во ера каде другите сили стануваат агресивни или во најмала рака резервирани. Она треба да сака економски да зајакне, исто како што ЕУ треба воено да се развие ако сакаат да издржат во овој формат. Надвор од војни, најголемите внатрешни кризи во историја на Русија се случувале во економски кризи (Октомвриска Револуција, распад на СССР, хиперинфлацијата во 90ти, и тн). Економски раст не е само животен стандард, него се и пари за авиони, ракети, дронови, војска, бродови - или на нашки кажано суверенитет. Со други зборови, ако сака Русија да биде велесила, мора економски да расте. Во спротивно може ќе биде стабилна држава на мускули, али ќе работи на преживување. Северна Кореа е супер стабилна, али стабилност сама по себе не е единствена работа која држава треба да ја има за да се реализира и иде напред.
Зошто го зборувам моделот на Сингапур? Прво, не е точно дека е хомогена популација, прочитај и демографска слика. Мешана е, се збори еден јазик во бизнис/јавни работи (англиски), и уште неколку по дома (зависи кој е каков етникум, кинези, малезијци, индијци, доселеници). Зошто на Сингапур моделот на управување е интересен? Бидејќи е фузија од авторитарност (под предпоставка дека неможе Русија да се смени во овој поглед, што не верувам дека е така) и слободен пазар. Истиот модел го копираше Кина, па гледаме каде е. Принципите се западњачки во некои делови, освен во поглед на владеење (демократија/автократија) и тие се: слободен пазар, пријателска бизнис регулатива, атрактивни за таленти од цел свет. Кина го копира истиот модел во 80ти, и ради ова, прави многу пари и има квантен скок во економски развој.
Сингапур е најнапред ради оваа промена. Кина е исто напред баш ради пазарните политики и политики на образование. Тоа лидерството во Кина сама јавно го кажува, меѓу кои најпознатата изјава е: не е важна каква боја е мачката, туку дали фаќа глувци. Со други зборови, не е важно дали е од запад или исток идејата, важно е дали работи. Прагматични се. До ден денес, огромни инвестиции од запад има во Кина, огромна трговска размена (и после Трамп) - испреплетени интереси имаат премногу. Кина имаат хибриден модел на сопственост: фирмите се во приватна, но со мешан капитал (кинески и од цел свет, најмногу од запад и до ден денес) али и заради тоа пазарот им е доста жив. Тоа им носи многу пари, знаење и напредок. Не е поради тоа што го сакаат западот, него ради тоа што им е во интерес и гледаат дека им работи. Соработуваат каде можат, се натпреваруваат каде мораат. Да не им иде мешто во корист, нема да го имплементираат, централизирана власт е можат лесно да сменат што им смета.
Зборот ми е дека на Русија и е во интерес како држава, ако сака да движи напред, да развие пазар и здрави институции. Тоа не значи дека треба САД да ги преземе или Ротшилд да владее со Русија. Треба да се независни, али за да се во добра позиција им треба здрава економија. За да имаш пари за технологија, влијание, сила, суверенитет, најчесто ти треба јака економија. Без неа, ќе преживее Русија, никој не тврди дека ќе се распадне утре, али ќе стагнира во доста компетитивен геополитички контекст. Останатите поенти за Сталин, државни корпорации, олигархија, образование, иселување, Јандекс, Тинков, може да ги отвориме во друг пост, да не ја шириме дискусијата во книга формат, али може и на нив да им посветиме време понатаму, инаку ќе треба да пишуваме реферат на рефератите.
@датум - Така е, и каде што изгрева сонцето и каде што заоѓа.
, ама такво нешто беше Остановка или Стојанка