Компостирање
Компостирањето е разградување на биоотпадот со помош на низа живи организми, при што настануваат јаглерод диоксид, вода, топлина и компост. Тоа е најстариот и најприроден начин на рециклирање на отпадот! Во биоотпад кој може да се компостира спаѓа кујнскиот отпад (од готвена храна) и градинарски или зелен отпад.
Зошто да се компостира?
Прво, затоа што штедиме пари. Компостот е квалитетно органско ѓубриво кое е потполно бесплатно.
Втората причина е затоа што така ја штитиме околината. Со компостирање количината на отпад која завршува на депониите може да се намали за дури 1/3! Со тоа помагаме во разрешување на горливиот проблем со чистотата на околината кој го има Р. Македонија. Со одвојување на отпадот се намалува загадувањето на подземните води кои се наоѓаат во близина на депониите, се намалува создавањето на стакленички гасови (пред сѐ метан) кои придонесуваат за промена на климата, а со тоа се намалува и опасноста од пожари.
Со компостирањето се избегнува и потребата од користење на вештачки ѓубрива кои го намалуваат квалитетот на водата и почвата, а го загрозуваат и здравјето на луѓето, животните и растенијата.
Компостот исто така ја подобрува и структурата на земјата и спречува нејзино сушење.
Што е потребно?
Пред сѐ, отпад. И тоа отпад богат со азот (остатоци од овошје и зеленчук, талог од кафе и чај, трева…), отпад богат со јаглерод (суви лисје, гранки, сено, слама, пилевина, иглички од зимзелени растенија…) и вода и воздух. Препорачливо е да се избегнува месо, коски и млечни производи бидејќи привлекуваат животни и испуштаат непријатен мирис. Забележано е и дека кората од некои растенија, како лимон, го успорува компостирањето, па се препорачува да не се меша во големи количини. Исто така, никако во смесата за компост не ставајте заболени делови од растенијата или пак плевел!
Добивање на компост
Компостот се добива на прилично едноставен начин и во 6 чекори.
- Целиот материјал треба да се раситни во големина од неколку сантиметри, со цел полесно да се разгради
- Во еднаков сооднос ги мешаме отпадот богат со азот (брзо се распаѓа и обезбедува влага) и отпадот богат со јаглерод (побавно се раградува и обезбедува воздух во смесата)
- Материјалот го собираме во купче кое додатно можеме да го оградиме со жица, дрва или тули (компостер). На дното на купчето пожелно е да се постават гранки, како би се обезбедило снабдување со воздух. Компостната смеса треба да ја зашитиме од прејако сонце или од дожд, на пример со настрешница (да се избегнува покривање со најлонски или пластичен прекривач)
- Смесата повремено (барем еднаш месечно) треба да се преврти да би се обезбедило дишење (снабдување со воздух), но притоа не смее да се збива смесата. Воздухот е битен за раст и развој на организмите во компостот и спречува појава на непријатни мириси
- Ја проверуваме влажноста. Се зема еден грст од смесата в рака и нежно се стиска. Ако од дланката протекува течност, има премногу вода. Обратно, ако во дланката се осеќа сувост, потребно е повеќе вода. Кога материјалот во раката останува збиен како грутка, влажноста е умерена (добра)
- Кога компостот ќе стане расресит, со темна боја и ќе поприми мирис на „шумска земја“ (отприлика после 9 месеци), спремен е за употреба и може да се измеша со земјата која сакаме да ја наѓубриме
Компостирање - компост добиен од органски отпад
Ова е едноставен метод на компостирање. Постојат и други начини, на пример со помош на црви, но за тоа во друга прилика. Со придржување кон овие прости правила и со малку пракса, можете да увидите кој метод и која смеса вам најмногу ви одговара.
--- надополнето ---
„Тиквеш“ инвестира во одржлив развој
По позитивното искуство од користењето полесни шишиња за полнење на вината од серијата „класик“, винарската визба „Тиквеш“ донесе одлука во следниот период постепено да ја намалува тежината на стаклената амбалажа на целокупниот свој асортиман. Користењето полесни шишиња, потенки картонски кутии за пакување и навојни затворачи за шишиња, таму каде што е возможно тоа, ќе се придонесе за значително намалување на емисијата на стакленички гасови во атмосферата, кои се појавуваат во процесот на производство на амбалажа за пакување, како и за намалување на количината отпад што ја деградира животната средина. Овие мерки се само дел од стратегијата за одржлив развој на ВВ „Тиквеш“ што ги реафирмираше најголемата винарска визба во Република Македонија по повод Светскиот ден на платената Земја.
„Да се биде лидер значи да се оди чекор понапред и да се поставуваат нови стандарди во сите сегменти од работењето. Тоа бара сериозни вложувања кои за нас претставуваат определба од која зависи развојот и успехот на нашата компанија и затоа и во иднина ќе продолжиме со нивно имплементирање“, вели Ѓорѓи Петрушев, генерален директор на винарската визба „Тиквеш“. (Ек.Р.)
http://www.utrinski.com.mk/default.asp?ItemID=6EB79EE9159C0148945103F95508D866