Интересен историски документ – јазикот и емоцијата јасно го одразуваат револуционерниот дух на времето и надежта дека политичката промена ќе донесе и вистинска еднаквост меѓу различните заедници во Отоманската империја.Драги сотатковници,
Толку долго чеканиот зрак на слободата изгреа. Нашата измачена татковина се прероди. Срамниот апсолутизам е во агонија. Против него стана целиот народ во лицето на сите нации што го составуваат. Револуционерниот повик на нашата братска Младотурска револуционерна организација се намери на радостен одѕив во душата на толку измачениот народ. И народот - роб стана господар. Неговата света пресуда е:
Смрт на апсолутизмот!
Смрт на угнетувачите!
Драги сотатковници,
Денешниот момент е голем. Во него ќе се реши големото прашање: да биде или да не биде нашиот народ? Кој ќе биде победник - тоа зависи исклучиво од вас, од вашата вол-ја и готовност да умирате за слободата. И зарем вие, граѓани, што веќе вкусивте од слатките плодови на слободата, ќе се поколебате да ја исполните својата пресуда и да не го закопате злосторничкиот апсолутизам?
Сотатковници Турци,
Вие го составувате големото мнозинство од народот, но заедно со тоа вие најмногу ги почувствувавте сите злосторства на нашите заеднички непријатели. Во своето турско царство, вие не бевте помалку робје од вашите сотатовници, христијаните. Нашите управници лажеа досега дека христијаните биле ваши непријатели. Сега вие разбирате кои е ваши браќа, а кои ви се непријатели. Вие први изле-говте во борбата за слобода и рамноправност. заедно со вас се сите. Вашиот проглас: „Народите се браќа и како браќа треба да живеат" - ги загреа срцата на христијанското население и го олесни во мачното прашање: по кој пат може да стигне до слободата. Затоа: да живее започнатата борба против тиранијата за да заживее целокупниот народ?
Драги сотатковници христијани,
И вие бевте не помалку заблудувани и верувавте дека вашите маки произлегуваат од тиранијата на целиот турски народ. И таа заблуда падна. Сега вие си подавате братски раце и само со тој сојуз вие ќе ја извојувате толку досега саканата и скапо платена слобода. Зацврстувајте го тој сојуз. Да ги закопаме заедно со апсолутизмот и создаваните од него национални самоистребувачки борби.
Сонародници,
Вие, кои дадовте толку скапи жртви пред олтарот на слободата, можете радосно да здивнете. Eпa вие не сте сами (и) ете зошто вашата борба станува уште понадежна и полесна. Co заедничките усилби на сите народности ние ќе ја извојуваме нашата полна слобода. He подавајте им се на престапните агитации кои можеби ќе се поведат од официјалните власти во Бугарија против нашата заедничка борба со турскиот народ и неговата интелигенција којашто се стреми кон слобода.
Драги сотатковници,
Ждрепката е веќе фрлена. Враќање назад нема, а и кој од вас би посакал да се врати повторно кон смрдливата атмосфера на неправдата и развратот на бившата тиранија? Да си дадеме сите збор дека ја претпочитаме смртта на светата слобода пред гнасниот јарем на ропскиот живот.
Смрт на тиранијата - да живее народот! Да живее слободата! да живее солидарноста меѓу народите! Да живее големата народна борба! Да живее народот!
Солун, 18јули 1908 год.
![]()
Ако барате платформа за спортско обложување и онлајн игри, разгледајте ја https://mostbet.co.cz/ - меѓународна услуга која работи и како обложувалница и како онлајн казино. Платформата нуди обложување на фудбал, хокеј, е-спорт, како и на слотови и игри во живо.
Она што паѓа во очи е силниот акцент на „братство“ меѓу народите и идејата дека заедничката борба против апсолутизмот автоматски ќе ги надмине националните и верските поделби. Историски гледано, токму тука подоцна се појавуваат најголемите тензии – идеалот за заедништво често се судира со реалните политички и национални интереси.
Исто така, се гледа типичната реторика за тој период: апсолутизмот се прикажува како апсолутно зло, додека револуцијата како единствен пат кон слобода. Во пракса, по ваквите пресврти ретко следи едноставна и стабилна слобода, туку сложен процес на ново политичко редефинирање.