ИТ секторот и неговите проблеми, каде најмногу згрешивме и зошто работите тргнаа надолу?

[Lester Freamon]

Ајде затвори фирмата во АУС, врати се тука инвестирај и промени го тој менталитет.

Веќе сум инвестирал, 2 фирми имам во мкд

 

[Menethil]

Целиот менталитет кај нас функционира така, и тоа не е само балкански феномен, цел Медитеран е сличен. Таквите работи не се менуваат лесно, затоа што се длабоко вградени во културата. Како општества сме воспитани како колективистичка култура, па човек често се прилагодува кон мнозинството само за да „не штрчи“. А кај нас, бидејќи токму тоа мнозинство е без јасен правец и со изместен компас, со него тонат и луѓе што имаат капацитет да постигнат многу повеќе.

Од другата страна, земји како САД, Англија, Австралија се типичен индивидуализам. Секој се труди да направи свои достигнувања без разлика на околината. Оттаму доаѓа и тој hustler-скиот менталитет, брутален и суров капитализам, каде секој е одговорен за себе, нема тате носи - мама меси.

На Балканот, старите ќе трпат за леб, само за децата да одат на одмор, да носат ајфон, да одат 20 пати неделно на кафе, да дадат скапи поклони на женска и тн. Во САД таков луксуз можат да си дозволат само децата на богатите; кај другите нема жртвување за туѓ престиж, секој си се носи со последиците.

Е баш ваквата разлика во менталитет е една од причините зошто цела индустрија, и ИТ во конкретниот случај, тапка во место, едноставно ни треба цел ресет. Дополнително се нефункционални институциите, пак дел од истиот тој менталитет, корупција од чистач се до претседател, непотизам и тн.

Гратис, и цело воспитување е да се игра на сигурно. 95% од народот има своја недвижност и нема баш зорт, храна секогаш се има, битно е да се собере за одмор, половна кола кој се менува на секои 10 години со нова канта, од Југославија останато е дека државата ќе помогне ако дојде до зорт (или ќе се собираат донации), битно да се отиде во кафеанче, спортска, муабет за на серење (политика, спорт, како со мафтање да се закрпи некој денар и да се поткрепи уште некоја нова Понци шема)...

Ne toa balkanska, ili mediteranska kultura tuku individualna preferenca. Krov na glava, hrana, odmor i vreme so familijata e dovolno za povekjeto lugje na bilo koja tocka na planetata. Pogotovo koga imas platena i prosperitetna rabota koja ti gi pokriva ovie raboti. So koj mislis deka rabotime, so Grci i Spanci?

Imate mnogu golemi ocekuvanja od zemja ko Makedonija. Ednostavno ne e vozmozno toa sto ste go zamislile,Makedonija kako nekakva IT velesila ili deka site treba biznisi da otvarame. Od kaj vi tekinjaat vakvi gluposti. Use pa razocarani, mentalitetot ne cinel. Tuka do skoro se ginese do rabota, bukvalno sabota i nedela slobodna bese privilegija i efektot od toa bese 0. Nitu industrijata ripna radi nas, nitu pagja radi nas sea, nitu pa nie mozhe neso da smenime. Duri i da naprais produkt, koj idiot bi go lansiral toj produkt vo market ko nasiot vo era na internet?

 

[Емкаа]

Ne toa balkanska, ili mediteranska kultura tuku individualna preferenca. Krov na glava, hrana, odmor i vreme so familijata e dovolno za povekjeto lugje na bilo koja tocka na planetata. Pogotovo koga imas platena i prosperitetna rabota koja ti gi pokriva ovie raboti. So koj mislis deka rabotime, so Grci i Spanci?

Imate mnogu golemi ocekuvanja od zemja ko Makedonija. Ednostavno ne e vozmozno toa sto ste go zamislile,Makedonija kako nekakva IT velesila ili deka site treba biznisi da otvarame. Od kaj vi tekinjaat vakvi gluposti. Use pa razocarani, mentalitetot ne cinel. Tuka do skoro se ginese do rabota, bukvalno sabota i nedela slobodna bese privilegija i efektot od toa bese 0. Nitu industrijata ripna radi nas, nitu pagja radi nas sea, nitu pa nie mozhe neso da smenime. Duri i da naprais produkt, koj idiot bi go lansiral toj produkt vo market ko nasiot vo era na internet?

Имаше добри моментуми да се започне со работа на домашен продукт кој би се експандирал барем на балканскиот пазар.
И сеуште има дупки, кај сме ние со дигитализација во споредба со останатиот дел од светот? Ефактура, универзален систем за логирање во банки/државни институции, да не зборам па за дигитализација на јавната администрација.
Ама ко што се спомна низ темава, инвестирањето кај нас е во недвижнина, нема пазар кој би вложил во тебе.
И тоа е најмал проблем, сплетки, бирократии, и се си повлекува.
Далеку од тоа дека менталитетот е најголем проблем.

 

[Menethil]

Имаше добри моментуми да се започне со работа на домашен продукт кој би се експандирал барем на балканскиот пазар.
И сеуште има дупки, кај сме ние со дигитализација во споредба со останатиот дел од светот? Ефактура, универзален систем за логирање во банки/државни институции, да не зборам па за дигитализација на јавната администрација.
Ама ко што се спомна низ темава, инвестирањето кај нас е во недвижнина, нема пазар кој би вложил во тебе.
И тоа е најмал проблем, сплетки, бирократии, и се си повлекува.
Далеку од тоа дека менталитетот е најголем проблем.

Kako sto kazav, nie vo IT svetot doagjame dosta kasno. Ne samo od aspekt na inzeneri, tuku i od aspekt na pazar. Mozhe da si imal genijalna alatka koja nema da ti projde kaj nas zasto em sme mal pazar em digitalno nepismeno naselenie. Duri i koa e nesto sto kje projde kaj nas - primer klikni jadi, ti doagja drug igrac od zemja kade ovoj muabet se prael pred 20 godini i te dominira i isfrla od igra.

Apsolutno e podobro da investiras u nedvizina tuka, ili bilo sto, sve e podobro od makedonski start up u IT. Mislam ako celta ti e da naprais pari, a ne da ispolnuvas zelbi na nekoj. A tie so imaat pari, celta im e da napraat pari.

 

[Lester Freamon]

Ne toa balkanska, ili mediteranska kultura tuku individualna preferenca. Krov na glava, hrana, odmor i vreme so familijata e dovolno za povekjeto lugje na bilo koja tocka na planetata. Pogotovo koga imas platena i prosperitetna rabota koja ti gi pokriva ovie raboti. So koj mislis deka rabotime, so Grci i Spanci?

Imate mnogu golemi ocekuvanja od zemja ko Makedonija. Ednostavno ne e vozmozno toa sto ste go zamislile,Makedonija kako nekakva IT velesila ili deka site treba biznisi da otvarame. Od kaj vi tekinjaat vakvi gluposti. Use pa razocarani, mentalitetot ne cinel. Tuka do skoro se ginese do rabota, bukvalno sabota i nedela slobodna bese privilegija i efektot od toa bese 0. Nitu industrijata ripna radi nas, nitu pagja radi nas sea, nitu pa nie mozhe neso da smenime. Duri i da naprais produkt, koj idiot bi go lansiral toj produkt vo market ko nasiot vo era na internet?

Епа, ете ти одговор на прашањето каде згрешивме со ИТ пазарот? Индивидуална преференца Зошто е килава економијата? Пак, индивидуална преференца

Тие се очекувањата, очигледно на луѓето им одговара да се во таква положба, и само се вртат циклуси. Ќе си поплачат некое време по форумите дека нема работа, дел од нив ќе се отселат, дел ќе пробаат да се префрлат во друга индустрија и така ќе продолжиме да се вртиме цело време.

Нема потреба да сме велесила, не ни можеме. Веројатност е во прашање, не е ни можно да имаш толку многу паметен народ во толку мала држава.

Далеку од разочарани, мене ми е апсолутно јасно каков е менталитетот, затоа и сум заминал На многумина не им е јасно, па отвораат теми повремено за тоа каде се грешките.

Продуктите се лансираат надвор од тука, не верувам да има некој што прави примарно продукт за македонски пазар. Тој пазар може да се користи само за тестирање, па дури ни тоа. Во време на интернет и можноста да отвориш компанија било каде, е греота да се дискутира дека немало пазар.

 

[Menethil]

Епа, ете ти одговор на прашањето каде згрешивме со ИТ пазарот? Индивидуална преференца Зошто е килава економијата? Пак, индивидуална преференца

Тие се очекувањата, очигледно на луѓето им одговара да се во таква положба, и само се вртат циклуси. Ќе си поплачат некое време по форумите дека нема работа, дел од нив ќе се отселат, дел ќе пробаат да се префрлат во друга индустрија и така ќе продолжиме да се вртиме цело време.

Нема потреба да сме велесила, не ни можеме. Веројатност е во прашање, не е ни можно да имаш толку многу паметен народ во толку мала држава.

Далеку од разочарани, мене ми е апсолутно јасно каков е менталитетот, затоа и сум заминал На многумина не им е јасно, па отвораат теми повремено за тоа каде се грешките.

Продуктите се лансираат надвор од тука, не верувам да има некој што прави примарно продукт за македонски пазар. Тој пазар може да се користи само за тестирање, па дури ни тоа. Во време на интернет и можноста да отвориш компанија било каде, е греота да се дискутира дека немало пазар.

Mora da si u teska zabluda ako mislis deka nekakov mentalitet go sprecil razvojot na IT sektorot u mkd.

Ekonomijata e kilava zasto drzavata e vo siromasen region, projde niz rasturanje na Jugoslavija, embargo, 5 vojni vo regionot vklucitelno i edna kaj nas, i pri toa ne mozes da vlezes vo najgolemiot trgovski sojuz na kontinentot bidejki te blokiraat. Vo sporedba, Avstralija e 30 miliona zemja koja eksploatira cel kontinent i zivee verojatno cel vek u blagosostojba.

Avarage Joe i tuka i tamu i bilo kade saka isti raboti, da kucne 5 i da si odi doma. Ima odreden procent over achiveri , I toj procent e ist i tamu i tuka, megjutoa povekjeto lugje nitu imaat zelba nitu sposobnost za toa. Edinstvena razlika e procentot na uspesnost, koj zavisi od milion faktori. Da, svetot ti e otvoren sega, ama toa ne znaci deka prvilegijata i prednosta e izgubena.
Ako mislite deka nie kje mu ja zapneme, kje napraime 10 produkt kompanii i kje go opraime IT sektorot i ekonomijata u Makedonija togas stvarno ste odlepile.

 

[Lester Freamon]

Mora da si u teska zabluda ako mislis deka nekakov mentalitet go sprecil razvojot na IT sektorot u mkd.

Ekonomijata e kilava zasto drzavata e vo siromasen region, projde niz rasturanje na Jugoslavija, embargo, 5 vojni vo regionot vklucitelno i edna kaj nas, i pri toa ne mozes da vlezes vo najgolemiot trgovski sojuz na kontinentot bidejki te blokiraat. Vo sporedba, Avstralija e 30 miliona zemja koja eksploatira cel kontinent i zivee verojatno cel vek u blagosostojba.

Avarage Joe i tuka i tamu i bilo kade saka isti raboti, da kucne 5 i da si odi doma. Ima odreden procent over achiveri , I toj procent e ist i tamu i tuka, megjutoa povekjeto lugje nitu imaat zelba nitu sposobnost za toa. Edinstvena razlika e procentot na uspesnost, koj zavisi od milion faktori. Da, svetot ti e otvoren sega, ama toa ne znaci deka prvilegijata i prednosta e izgubena.
Ako mislite deka nie kje mu ja zapneme, kje napraime 10 produkt kompanii i kje go opraime IT sektorot i ekonomijata u Makedonija togas stvarno ste odlepile.

Не е муабетот за ИТ, туку тоа е генерален проблем на државата. Сите тие заебанции и војни се само изговори. Како народ сме трул, поради Х причини. Искрено, ме мрзи и да пишувам на широко, но и да ни ја остават цела Европа, пак ќе ја заебиме. Многу често се лутиме, но реалноста е дека не сме државоспособен народ.

Од лулка до дупка само се мисли на корупција, да заебе некој, да направи штета некаде, да украде. Одиш на лекар и ги гледаш тие гурмишите како влечкаат нешто да го честат, во институциите тие мувлите не се мрдаат од стол ако им отидеш со празни раце. Таму не ти е крива ни војната, ниту тоа што не сме во ЕУ, едноставно самиот народ е трул. Да ни го наполнат Охридско Езеро со злато наместо со вода, јас ти гарантирам дека за 10 години пак ќе бидеме ѓупци.

А за тука не би се согласил. Еве, живеам тука неколку години и ако седнеш да разговараш и со „авериџ Џо“, е друга приказна. Од 15 години почнуваат со работа, скоро сите додека студираат и работат, пробуваат да отвораат бизниси, растрчуваат дечките многу повеќе отколку таму. И тоа, да бидам искрен, таму сум имал контакт со повеќе високообразовани лица отколку тука, и дури и во тие кругови амбицијата била помала. Имаш и доста народ што се занимава со прилично валкана и тешка работа, но бидејќи е платено, не си ни губат време со едукација. Кај нас не можеш да ги извадиш од дома до 30, по цел ден ќе грицкаат лажиче во кафич, запишани на некој рандом факултет, ама битно со госпо напред да го натераш да работи.

 

[Anyma]

Еден трактор заменил 40-50 коњи. Така и нас ќе не редуцира AI.

Ако мислев дека ќе имаме повеќе време додека драстично не редуцира последниве 2 недели почнав Claude Code да користам и тоа не го користам толку и сеуште неам навлезено во детали. Онака површно што го користам ми ги среди последните 4 таска едно 80 до 90% и останува на мене минимално да сменам. Начинот на резонирање и наоѓање контекст ми е предобар. Кодот што го куца е да не претерам подобар од кодот на 70% од програмерите со кои работам/работев.

 

[Menethil]

Ако мислев дека ќе имаме повеќе време додека драстично не редуцира последниве 2 недели почнав Claude Code да користам и тоа не го користам толку и сеуште неам навлезено во детали. Онака површно што го користам ми ги среди последните 4 таска едно 80 до 90% и останува на мене минимално да сменам. Начинот на резонирање и наоѓање контекст ми е предобар. Кодот што го куца е да не претерам подобар од кодот на 70% од програмерите со кои работам/работев.

seuste ne e dojden carot e gol moment, site se praat budali

 

[Емкаа]

Kako sto kazav, nie vo IT svetot doagjame dosta kasno. Ne samo od aspekt na inzeneri, tuku i od aspekt na pazar. Mozhe da si imal genijalna alatka koja nema da ti projde kaj nas zasto em sme mal pazar em digitalno nepismeno naselenie. Duri i koa e nesto sto kje projde kaj nas - primer klikni jadi, ti doagja drug igrac od zemja kade ovoj muabet se prael pred 20 godini i te dominira i isfrla od igra.

Apsolutno e podobro da investiras u nedvizina tuka, ili bilo sto, sve e podobro od makedonski start up u IT. Mislam ako celta ti e da naprais pari, a ne da ispolnuvas zelbi na nekoj. A tie so imaat pari, celta im e da napraat pari.

Кликни јади имаа години и години да се подобрат и експанзираат, е сеа тапкаа во место па ги проголта некој друг.
Ист пример може да дадеме и за балтичките земји, а каде се тие каде сме ние. Секако дека влезот во ЕУ им отвори врати за кои ние само можеме да сонуваме, но они беа поутепани од нас.
Пред некој ден читав за македонски производ, фит кит нешто така? Изгледаше, барем по насловот дека ќе се шират во Балканов.

Ако мислев дека ќе имаме повеќе време додека драстично не редуцира последниве 2 недели почнав Claude Code да користам и тоа не го користам толку и сеуште неам навлезено во детали. Онака површно што го користам ми ги среди последните 4 таска едно 80 до 90% и останува на мене минимално да сменам. Начинот на резонирање и наоѓање контекст ми е предобар. Кодот што го куца е да не претерам подобар од кодот на 70% од програмерите со кои работам/работев.

Од почеток на годинава работиме ексклузивно со claude, значи за сапорт тикети, девелопмент ( бекенд, фронт, мобилна ). Не куцам код.
Пред некој ден ми реши сапорт таск што ќе ми требаше две недели да го решам, бидејќи ќе требаше да контактирам екстерен провајдер, да барам инфо, документации итн. Како последен обид напишав промпт опишувајќи го проблемот, дадов насоки каде да пребарува документација и за 4 мин имав решение на багот.
Да не зборам дека за девелопмент, пола од q1 сме завршиле, а не е ниту крај на Јануари.
Ќе се изретчиме, не знам само дали тоа ќе биде благослов или клетва.

 

[курајбер]

seuste ne e dojden carot e gol moment, site se praat budali

Штом кај Мекдоналдс и Бургер Кинг не дојден моментот, а сите знаат дека со два робота ќе бидат заменети десет плескавичари, ќе се тера вака се уште некоја година додека не најдат чаре за сите оние содомитине од Давос

 

[poimanemam]

Ако мислев дека ќе имаме повеќе време додека драстично не редуцира последниве 2 недели почнав Claude Code да користам и тоа не го користам толку и сеуште неам навлезено во детали. Онака површно што го користам ми ги среди последните 4 таска едно 80 до 90% и останува на мене минимално да сменам. Начинот на резонирање и наоѓање контекст ми е предобар. Кодот што го куца е да не претерам подобар од кодот на 70% од програмерите со кои работам/работев.

Многу добра алатка е. Дури и да ги покачат цените, веројатно пак ќе биде исплатливо да се користи.

 

[Con Artist]

Нема проблем во IT секторот, само на некој слабо му оди прилагодувањето и прифаќањето на новата реалност. Проблемот е генерално во аргатскиот менталитет кај народот. Заврши факултет, најди работиче и помини го половина живот како аргат, работејќи за друг. Мочани 1000-1500 евра плата се репер дека си го достигнал врвот, сите среќни и задоволни, бидејќи "ќути, има и полошо".

Колку од вас работат на свој продукт? Колку од вас имаат амбиции и желба да развиваат и заработуваат од нешто свое?

Ги живееме најубавите времиња од научно-технолошки аспект. Никогаш сме немале повеќе можности, никогаш не било полесно да се креира продукт, нешто свое. Ако некогаш биле потребни неколку месеци и десетина програмери за да се изгради MVP, сега се потребни неколку денови (да не речам часови) и двајца програмери, од кои едниот е LLM. Жалосно е луѓе кои влегле во овие води, кои имаат пасија кон тоа што го работат, да не пробаат да изградат нешто.

Кога си опкружен со "мрмоти на лента", голема е веројатноста и ти да прераснеш во мрмот. И после немало стартапи, немало македонски продукти, unicorns... Unicorns, whaat? Проблемот е што немаме таква култура, нема примери, нема инспирација за младите и новите генерации. Дури и да проба некој нешто, веднаш е дочекан на нож.

Сите се жалат не било како порано, слабо работни позиции, криза било, ќе се свичнувале во плочкари и мајстори ако дојде нож до коска. На никој не му паѓа на памет да работи на свој продукт, да пробува, да експериментира додека паралелно работи конвенционална работа за да преживее. Тоа е тој аргатски менталитет.

 

[poimanemam]

Нема проблем во IT секторот, само на некој слабо му оди прилагодувањето и прифаќањето на новата реалност. Проблемот е генерално во аргатскиот менталитет кај народот. Заврши факултет, најди работиче и помини го половина живот како аргат, работејќи за друг. Мочани 1000-1500 евра плата се репер дека си го достигнал врвот, сите среќни и задоволни, бидејќи "ќути, има и полошо".

Колку од вас работат на свој продукт? Колку од вас имаат амбиции и желба да развиваат и заработуваат од нешто свое?

Ги живееме најубавите времиња од научно-технолошки аспект. Никогаш сме немале повеќе можности, никогаш не било полесно да се креира продукт, нешто свое. Ако некогаш биле потребни неколку месеци и десетина програмери за да се изгради MVP, сега се потребни неколку денови (да не речам часови) и двајца програмери, од кои едниот е LLM. Жалосно е луѓе кои влегле во овие води, кои имаат пасија кон тоа што го работат, да не пробаат да изградат нешто.

Кога си опкружен со "мрмоти на лента", голема е веројатноста и ти да прераснеш во мрмот. И после немало стартапи, немало македонски продукти, unicorns... Unicorns, whaat? Проблемот е што немаме таква култура, нема примери, нема инспирација за младите и новите генерации. Дури и да проба некој нешто, веднаш е дочекан на нож.

Сите се жалат не било како порано, слабо работни позиции, криза било, ќе се свичнувале во плочкари и мајстори ако дојде нож до коска. На никој не му паѓа на памет да работи на свој продукт, да пробува, да експериментира додека паралелно работи конвенционална работа за да преживее. Тоа е тој аргатски менталитет.

Со овој пост најдобро е да се затвори темата, најконструктивен е, другите може и да се избришат

 

[Justae Verum]

Сите се жалат не било како порано, слабо работни позиции, криза било, ќе се свичнувале во плочкари и мајстори ако дојде нож до коска. На никој не му паѓа на памет да работи на свој продукт, да пробува, да експериментира додека паралелно работи конвенционална работа за да преживее. Тоа е тој аргатски менталитет.

За еден продукт да биде успешен, потребен е човек што добро ја разбира бизнис-гранката во која тој продукт ќе се применува. Сам програмер што развива проект без да знае каде ќе се користи, каква е бизнис-климата и која е реалната потреба за тој продукт, е исто како да игра бинго.

Ако развиваш софтвер за банки, ти треба некој што го разбира тој бизнис, некој што знае како да направи маркетинг за да привлече нови клиенти, и sales за да се продаде продуктот. За да бидеш ефективен, ти треба цел тим од луѓе што не се програмери.

Практичен пример, цените за тикетинг системите се зголемија за 200–300%, па морав подолго време да истражувам за да најдам прифатлива цена за тикетинг. Доколку постои продукт што го нуди истото по пониска цена и вклучува бесплатно воведување (onboarding), сметам дека може да се натпреварува со останатите тикетинг продукти.

На пример, SolarWinds WHD отиде од 15,000$ годишно на 35,000$. Многу компании ќе гледаат да селектираат поевтин продукт како варијанта.