Купувањето: 1,7 милиони евра за компанија со загуби
Српската Алта Група е нов сопственик на ЗОИЛ Македонија АД Битола. Пред неколку месеци, српската групација преку Алта Банка АД Белград стана сопственик и на Стопанска Банка АД Битола, која сега работи под името Алта Банка АД Битола. ЗОИЛ Македонија АД Битола, пак, ќе се преименува во Алта Осигурување. Алта Група сега поседува 100% од бројот на акциите на ЗОИЛ Македонија Битола.
Станува збор за блок-трансакција во вредност од 1,7 милиони евра, во која купувачот вложил средства во 60 илјади акции и со тоа поседува 100 насто од акционерскиот капитал на осигурителното друштво, по цена од 1.748,03 денари за акција, а вкупниот износ е 104.881.800 денари.
Но зад блескавата трансакција се крие загрижувачка финансиска слика. Во 2024 година, компанијата остварила приходи од 23,8 милиони денари, додека расходите достигнале 48,5 милиони денари, а загубата по оданочување достигнала 24,8 милиони денари (402.600 евра), што претставува зголемување од речиси 1.500 отсто. Со други зборови, Алта Банка платила 1,7 милиони евра за компанија која губи пари на годишно ниво. Прашањето е очигледно: зошто?
Законот е јасен: без органи на управување, нема вршење осигурителна дејност
Согласно Законот за супервизија на осигурување на Република Северна Македонија, секое друштво за осигурување е должно да има функционални органи на управување чии членови мора да добијат претходна согласност од Агенцијата за супервизија на осигурување (АСО). АСО издава решение за издавање согласност за вршење на функцијата член на орган на управување за секое лице поединечно, а без таква согласност функцијата не може да се врши.
АСО ги издава и одзема дозволите, согласностите и лиценците врз основа на Законот за супервизија на осигурување, изрекува мерки на супервизија согласно закон, а тоа значи дека управувањето со осигурително друштво без редовно именувани и одобрени органи е директно законско прекршување кое АСО е надлежна да го санкционира.
Конкретно, Законот за супервизија на осигурување предвидува дека секој член на органот на управување на друштвото за осигурување мора да исполни строги услови: соодветно образование и искуство, неосудуваност, финансиска стабилност и репутација, а сите тие услови се проверуваат и одобруваат од АСО пред именувањето. Законски се пропишани одговорностите на членовите на органот на управување на друштвото за осигурување, условите за вршење на функција, потребата за согласност и надлежностите на надзорниот орган во друштвото за осигурување.
Уште построго: без именуван директор и без функционален орган на управување, друштвото за осигурување не може правно валидно да склучува договори за осигурување, да издава полиси, ниту да ги извршува основните деловни функции. Целокупната супервизија над друштвата за осигурување, вклучувајќи и издавање и одземање дозволи, согласности и лиценци, изрекување на супервизорски мерки, спаѓа во надлежност на АСО.
Блиску до Вучиќ: кој стои зад Алта Банка?
Сопственикот на Алта Банка од Србија, која сега е сопственик и на Алта Банка Битола, Давор Мацура, важи за близок човек на претседателот Александар Вучиќ,посебно близок со братот на Александар,Андреа Вучиќ.
Алта Група, која важи за блиска до српскиот претседател Александар Вучиќ, поточно до неговиот брат Андрија Вучиќ, на македонскиот пазар влезе неодамна со купување на банката на Орце Камчев, Стопанска Банка Битола, и предизвика реакции во јавноста.
Охридскај уште во моментот на трансакцијата остро сигнализираше: дали зад купувањето на ЗОИЛ Битола стои сомнителното трио Васко, Ана, Целе, со пари прани преку Андрија Вучиќ и Алта Банка, дали министерот Панче Тошкоски знае нешто повеќе отколку јавноста и дали институциите на системот се свесни за она што се случува или се прават дека не се.
Ветувањата наспроти реалноста
При купувањето, Алта Група најавуваше голем проект. Со преземањето на ЗОИЛ Македонија АД Битола, АЛТА Група воспоставува интегриран модел на финансиски услуги во кој банкарството, лизингот, електронските и платните сервиси, како и осигурувањето, се обединети во рамки на еден силен и доверлив систем. Зборуваа за бум, за регионална доминација и за нова ера на осигурителниот пазар во Македонија.
Реалноста е сосема поинаква: компанијата нема формирано органи на управување, нема именувано директор и, согласно на законот, не може да издава осигурителни полиси.
Прашањата кои останаа без одговор
Дали АСО презела мерки? Дали државата е свесна за правната блокада во која се наоѓа ЗОИЛ Македонија Битола? Дали вистинската цел на купувањето беше воопшто вршење осигурителна дејност, или компанијата служи за сосема поинаква намена? Охридскај ќе продолжи да следи и да известува.
